Biện Pháp Tránh Thai Khẩn Cấp 2025: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ BS Trân Hạnh

Trong cuộc sống hiện đại, việc chủ động kiểm soát sức khỏe sinh sản là vô cùng quan trọng. Tuy nhiên, đôi khi những tình huống bất ngờ có thể xảy ra, khiến chúng ta cần đến một “phao cứu sinh” tạm thời: các biện pháp tránh thai khẩn cấp. Bạn vừa có quan hệ tình dục không an toàn, bao cao su bị rách, hoặc quên uống thuốc tránh thai hàng ngày? Đừng hoảng loạn. Bài viết này, được tổng hợp dưới sự tư vấn chuyên môn của BS Đặng Thị Trân Hạnh, sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện về các phương pháp tránh thai khẩn cấp hiệu quả và an toàn nhất trong năm 2025, giúp bạn đưa ra quyết định đúng đắn để bảo vệ sức khỏe của mình.

Tránh thai khẩn cấp là gì?

Tránh thai khẩn cấp là các phương pháp được sử dụng sau khi quan hệ tình dục không được bảo vệ hoặc khi một phương pháp ngừa thai khác thất bại, nhằm ngăn ngừa việc mang thai ngoài ý muốn. Đây là một giải pháp cấp bách, không phải là lựa chọn thường xuyên, và cần được thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định sau khi quan hệ để đạt hiệu quả cao nhất.

Trường hợp nào cần sử dụng?

Các tình huống mà bạn có thể cần đến biện pháp tránh thai khẩn cấp bao gồm:

• Quan hệ tình dục không được bảo vệ: Khi không sử dụng bất kỳ hình thức tránh thai nào.
• Thất bại của phương pháp tránh thai thông thường: Ví dụ, bao cao su bị rách, tuột hoặc dùng sai cách; quên uống thuốc tránh thai hàng ngày từ hai liều trở lên; vòng tránh thai bị lệch vị trí.
• Trong trường hợp bị cưỡng bức: Biện pháp tránh thai khẩn cấp có thể giúp phòng tránh thai ngoài ý muốn.

Đây không phải là phương pháp thường xuyên

Điều quan trọng cần nhấn mạnh là các biện pháp tránh thai khẩn cấp không được khuyến khích sử dụng như một phương pháp ngừa thai định kỳ. Hiệu quả của chúng thường thấp hơn các phương pháp tránh thai hàng ngày hoặc dài hạn, và việc lạm dụng có thể gây ra những tác động không mong muốn đến sức khỏe, đặc biệt là sự rối loạn chu kỳ kinh nguyệt và các vấn đề nội tiết tố. Chúng chỉ nên là “lựa chọn cuối cùng” trong những trường hợp cấp bách.

Các loại và hiệu quả

Hiện nay, có hai phương pháp tránh thai khẩn cấp chính được sử dụng rộng rãi và được các chuyên gia y tế khuyến nghị:

Thuốc tránh thai khẩn cấp

Thuốc tránh thai khẩn cấp là lựa chọn phổ biến nhất do tính tiện lợi. Có hai loại chính:

• Thuốc chứa Levonorgestrel: Hoạt động bằng cách trì hoãn hoặc ngăn chặn quá trình rụng trứng. Thuốc này có hiệu quả cao nhất khi uống càng sớm càng tốt sau khi quan hệ tình dục không an toàn, lý tưởng nhất là trong vòng 72 giờ (3 ngày). Hiệu quả giảm dần theo thời gian, nhưng vẫn có thể có tác dụng nếu uống trong vòng 120 giờ (5 ngày).
• Thuốc chứa Ulipristal Acetate: Là một loại thuốc tránh thai khẩn cấp mới hơn, có hiệu quả cao hơn Levonorgestrel và có thể sử dụng trong vòng 120 giờ (5 ngày) sau quan hệ tình dục không an toàn. Cơ chế hoạt động của Ulipristal Acetate là ngăn chặn quá trình rụng trứng và có thể ảnh hưởng đến niêm mạc tử cung để ngăn chặn sự làm tổ của trứng đã thụ tinh.

Cả hai loại thuốc này đều không có tác dụng nếu trứng đã được thụ tinh và làm tổ trong tử cung.

Đặt vòng đồng khẩn cấp

Phương pháp đặt vòng đồng khẩn cấp (Intrauterine Device – IUD) là lựa chọn hiệu quả nhất để ngừa thai khẩn cấp và cũng là phương pháp tránh thai dài hạn. Vòng đồng được đặt vào tử cung trong vòng 5 ngày sau khi quan hệ tình dục không được bảo vệ.

• Cơ chế hoạt động: Vòng đồng giải phóng ion đồng vào tử cung, tạo ra một môi trường viêm vô trùng. Môi trường này gây độc cho tinh trùng và trứng, ngăn cản quá trình thụ tinh và làm tổ.
• Hiệu quả: Đặt vòng đồng có tỷ lệ thành công lên đến hơn 99% khi được thực hiện đúng thời điểm. Đây là phương pháp tránh thai khẩn cấp hiệu quả nhất.
• Lợi ích dài hạn: Một ưu điểm lớn của đặt vòng đồng là sau khi được đặt, nó có thể tiếp tục hoạt động như một phương pháp tránh thai hiệu quả trong nhiều năm (thường từ 5-10 năm), giúp bạn không còn lo lắng về việc ngừa thai hàng ngày.

Để tìm hiểu thêm về phương pháp này và những ưu nhược điểm, bạn có thể tham khảo bài viết chi tiết về Đặt vòng đồng.

Lưu ý khi sử dụng và tác dụng phụ

Mặc dù các biện pháp tránh thai khẩn cấp là “cứu cánh” trong những tình huống cấp bách, việc sử dụng chúng cần được cân nhắc kỹ lưỡng và có sự hiểu biết đúng đắn.

Không lạm dụng thuốc

Tuyệt đối không nên lạm dụng thuốc tránh thai khẩn cấp như một phương pháp tránh thai thường xuyên. Việc sử dụng quá nhiều lần trong một chu kỳ kinh nguyệt hoặc thường xuyên trong thời gian dài có thể gây ra các vấn đề sức khỏe như:

• Rối loạn chu kỳ kinh nguyệt: Gây ra kinh nguyệt không đều, rong kinh hoặc chậm kinh.
• Ảnh hưởng đến nội tiết tố: Gây mất cân bằng hormone trong cơ thể, ảnh hưởng đến chức năng sinh sản về lâu dài.
• Giảm hiệu quả tránh thai: Khi sử dụng thường xuyên, cơ thể có thể thích nghi, làm giảm hiệu quả của thuốc.

Tác dụng phụ có thể gặp

Giống như bất kỳ loại thuốc nào, thuốc tránh thai khẩn cấp cũng có thể gây ra một số tác dụng phụ:

• Phổ biến: Buồn nôn, nôn mửa, đau đầu, chóng mặt, đau bụng dưới, căng tức ngực, mệt mỏi. Các triệu chứng này thường nhẹ và tự biến mất trong vòng 24-48 giờ.
• Ảnh hưởng đến chu kỳ kinh nguyệt: Có thể gây ra kinh nguyệt đến sớm hơn hoặc trễ hơn dự kiến, hoặc xuất huyết bất thường giữa chu kỳ.

Nếu gặp phải tác dụng phụ nghiêm trọng hoặc kéo dài, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ.

Tìm hiểu các phương pháp kế hoạch hóa gia đình lâu dài

Để bảo vệ sức khỏe sinh sản của bản thân và chủ động trong cuộc sống, việc tìm hiểu và lựa chọn một phương pháp kế hoạch hóa gia đình lâu dài là vô cùng cần thiết. Có rất nhiều lựa chọn phù hợp với từng nhu cầu và thể trạng khác nhau, bao gồm thuốc tránh thai hàng ngày, que cấy tránh thai, tiêm thuốc tránh thai, miếng dán tránh thai hoặc đặt vòng tránh thai (vòng đồng hoặc vòng nội tiết).

Mỗi phương pháp đều có ưu và nhược điểm riêng. Việc tham vấn ý kiến từ các chuyên gia sản phụ khoa như BS Đặng Thị Trân Hạnh sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về từng loại, từ đó đưa ra quyết định sáng suốt nhất cho sức khỏe và kế hoạch tương lai của mình.

Tóm lại, biện pháp tránh thai khẩn cấp là công cụ quan trọng để phòng ngừa thai ngoài ý muốn trong những tình huống bất ngờ. Dù là thuốc tránh thai khẩn cấp hay đặt vòng đồng, việc sử dụng kịp thời và đúng cách sẽ mang lại hiệu quả cao. Tuy nhiên, chúng ta cần nhớ rằng đây không phải là giải pháp thay thế cho các phương pháp tránh thai định kỳ. Sức khỏe sinh sản là tài sản quý giá, và việc chủ động tìm hiểu, lựa chọn một phương pháp kế hoạch hóa gia đình lâu dài, phù hợp với bản thân là cách tốt nhất để bảo vệ mình. Đừng ngần ngại tìm kiếm sự tư vấn từ các chuyên gia y tế để có được những lời khuyên chính xác và phù hợp nhất với tình trạng sức khỏe của bạn. BS Đặng Thị Trân Hạnh và đội ngũ phòng khám luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn trên hành trình này.